topraklarındaki uluslararası hukuk ihlalleri sürerken Güney Afrika, 29 Aralık
2023’te, 1948 tarihli Birleşmiş Milletler (BM) Soykırımın Önlenmesi ve
Cezalandırılması Sözleşmesi’ni ihlal ettiği gerekçesiyle İsrail aleyhinde dava
açarak ihlallerin durdurulmasına yönelik önemli bir adım attı.
Güney Afrika Cumhuriyeti, İsrail’in 7 Ekim’den bu yana
Gazze’de işlediği fiillerle Soykırımın Sözleşmesi’ni ihlal ettiği gerekçesiyle
29 Aralık’ta UAD’de dava açarak İsrail aleyhine ihtiyati tedbir kararı
alınmasını talep etti.
Güney Afrika, durumun aciliyeti sebebiyle UAD’den tedbir
kararına hükmetmesini talep ederken 11 Ocak’taki duruşmada Güney Afrika
avukatları, 12 Ocak’ta ise İsrail avukatları Divan hakimlerine ihtiyati
tedbirlerin gerekliliğine ilişkin sunumlarını yapacak.
Güney Afrika ilk olarak, İsrail’in, Gazze’de yürüttüğü
operasyonlarda, aynı ulusa, ırka ve dine mensup Gazze halkına karşı soykırım
maksadıyla öldürme, ciddi surette bedensel veya zihinsel zarar verme güdüsüyle
hareket ettiğini ve Gazzelilerin yaşam şartlarını, fiziksel varlığını ortadan
kaldıracak şekilde kasten değiştirdiğini ifade ediyor.
Güney Afrika’nın 84 sayfalık başvurusunda ikinci olarak,
İsrail’in soykırımı önlemede başarısız olduğu ifade ediliyor.
Son olarak, Güney Afrika, İsrail’in soykırımı teşvik eden
yetkilileri cezalandırmadığına işaret ediyor.
Güney Afrika, 9 ihtiyati tedbir kararına hükmedilmesini
talep ediyor.
Bu kapsamda Güney Afrika, Divan’dan, İsrail’in;
1-Gazze’deki askeri operasyonları derhal durdurmasına
2-Kontrolü altındaki herhangi bir grup tarafından,
Gazze’deki herhangi bir askeri operasyonu ilerletecek adımlar atmamasına
3-Filistinlilere yönelik soykırımın önlemesi için gerekli
tüm makul tedbirleri almasına
4-Soykırım Sözleşmesi’nin 2. maddesi kapsamına giren her
türlü eylemden kaçınmasına
5-Yerlerinden edilenlerin evlerine dönerek yeterli gıda, su,
yakıt, tıbbi ve hijyen malzemeleri, barınak ve giysi dahil olmak üzere insani
yardıma erişiminin sağlamasına
6-Soykırıma karışanların cezalandırılmaları için gerekli
adımları atmasına,
7-Soykırımın delillerini muhafaza etmesini ve bu amaçla
gelen uluslararası görevliler ve diğer yetkililerin Gazze’ye erişimini
engellememesini,
8-Verilen tedbirleri uyguladığına ilişkin Divan’a düzenli
rapor sunmasına,
9-Davayı zorlaştıracak veya uzatacak eylemlerden kaçınmasına
hükmetmesini istiyor.
Divan Şartı’nın 59. maddesi uyarınca kararlar taraflar için
bağlayıcı durumda bulunuyor. Eğer İsrail, Divan’ın muhtemel tedbir kararına
uymazsa bu durumda Güney Afrika konuyu BM Güvenlik Konseyi’ne taşıyarak Divan
kararının uygulanması için harekete geçilmesini talep edebiliyor.
Her ne kadar UAD’nin kararları UCM ya da diğer mahkemeler
açısından bağlayıcı olmasa da aynı olaya ilişkin her iki mahkemenin de
birbirinin kararından etkilenerek aynı yönde karar vermelerinin yolunu
açılıyor.
