Arabistan yatırım ve ticaret bakanı Macit Bin Abdullah El Kasabi’nin Suudilerin
Bağdat büyükelçileri Abdülaziz bin Halit el Şimri’nin de katıldığı törende
Suudilerin Irak’taki yeni ticari projelerini başlattı.
Son aylarda, ekonomi, Riyad ve Bağdat arasındaki yakın
bağların temeli haline gelmiştir. Geçen ayın başlarında Suudi bir heyet,
Suudi-Irak Koordinasyon Konseyini temsilen Bağdat’a gitti. Irak Başbakanı
Mustafa el-Kazımi ve Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Salman, iki ülke
arasında 11 Kasım’da sanal bir toplantıda dokuz maddelik bir anlaşma imzaladı.
Önemli bir geçiş ve dönüm noktası olan Suudi Arabistan ile
Irak arasındaki Arar kara geçişi de 30 yıl sonra yeniden açıldı. Suudi Ticaret
ve Yatırım Bakanı Macid el Kasabi bir grup Suudi iş adamı ve yatırımcı ile
beraber 7 Aralık Pazartesi günü sabah erken saatlerde Bağdat havaalanına gitti.
Irak Cumhurbaşkanı Berhem Salih Pazartesi günü Macid el-Kasabi ve
beraberindekileri Bağdat’ta ağırladı.
Bu ziyaretler ve diplomatik görüşmeler, Suudi Arabistan ve
Irak’ın ilişkilerini geliştirmek için yeni adımlar attığını ve ekonominin buna
zemin hazırladığını gösteriyor. İki ülke, Suudi Arabistan’ın Irak’ın bazı güney
ve batı illerine yatırım yapması konusu bunu açıkça göstermektedir.
Bu, Irak’ın çıkarları açısından Irak’ın ekonomik ihtiyaçları
ile alakalı görünüyor. Irak’ın şu anda maaşları ayda 6 milyar dolara mal olan
yaklaşık 8 milyon çalışanı var, Irak hükümetinin geliri ise ayda yaklaşık 2
milyar dolardır. El-Kazımi, maaş ödemelerinin gecikmesi ve sadece bir yıl sonra
Irak’ın başbakanlığı görevden alınan Adel Abdul-Mehdi’nin kaderine yakalanması konusundaki
halk protestolarının baş göstermesinden endişe duyuyor.
Öte yandan Irak 6 Haziran 2021’de erken parlamento seçimleri
düzenleyecek. Mustafa el-Kazımi, ülkede parti destekli olmayan ve başbakan
olarak gösterdiği performans nedeniyle ağır eleştirilere maruz kalan Iraklı
isimlerden biri. El-Kazımi, yabancı yatırımları toplayarak siyasi çıkarlarını
korumaya çalışıyor.
Suudi Arabistan ayrıca ekonomiyi kullanarak bölgesel siyasi
çıkarlarını gerçekleştirmeye çalışıyor. Al-ı Suud’un izlediği en önemli siyasi
hedef Irak’ın iktidar yapısını etkilemektir. Riyad, Bağdat iktidar yapısını
etkileyerek Irak’ın bölgesel politikalarını etkilemeye çalışıyor. Bu da özellikle
Irak-İran ilişkileri için geçerlidir. Irak, Suudi Arabistan’ın kendi
çıkarlarıyla bağdaşmadığı bir konu olan İran İslam Cumhuriyeti ile yakın
ilişkileri olan Batı Asya bölgesinin en önemli ülkelerinden Irak Suudiler için
hayati bir önem taşıyor.
Suudi Arabistan’ın ekonomik yatırımı kapsamında izlediği bir
diğer önemli hedef ise direniş ekseni arasındaki coğrafi teması kesmektir.
Iraklı güvenlik uzmanı Heysem el-Hazali bu hususta şöyle düşünüyor: “Suudi Arabistan’ın Irak eyaletlerinin
bazı bölgelerinde yapmaya çalıştığı yatırım, Irak’ı komşularından ayırmak ve bu
bölgeleri arabaları bombaya çevirme ve teröristleri toplamak için üs haline
getirme amaçlı bir Amerikan planıdır. Dolayısıyla, Suudi yatırımı Irak için
büyük bir güvenlik tehdidi.”
Bu durum göz önüne alındığında, Irak hükümetinin Suudi
Arabistan ile ekonomik ilişkilerini geliştirmesinin Irak içinde ciddi
eleştirilere yol açtığı ve aslında güvenlik tehdidi sayıldığı söylenebilir.
