RASTHABER- Washington, tam da Suriye’de askeri varlığını arttırır ve ABD askeri şiddetini daha da tırmandırmaya hazırlanırken (ki bu, pekala, ABD ile Rusya arasında bir savaşı tetikleyebilecek bir hamledir), açıkça, Moskova ile Suriye’deki askeri işbirliğini arttırmayı teklif ediyor.
Geçtiğimiz hafta, Obama yönetimi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin yönetimine,Rus jetlerinin ve Suriye hükümet güçlerinin ABD ile onun NATO’daki ve Körfez’deki müttefikleri tarafından açıkça desteklenen yönetim karşıtı “asiler”e yönelik saldırılarına son vermesine yönelik bir anlaşma karşılığında, El Kaide’nin Suriye kolu El Nusra Cephesi güçlerine yönelik hava saldırılarındaki işbirliğini arttırma teklifi yapmış olduğunu kabul etti.
Rusya ile İran’ın Ortadoğu’daki tek Arap müttefiki olan Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’a karşı sürdürülen beş yıllık rejim değişikliği savaşı, halihazırda 250.000’den fazla Suriyelinin yaşamına mal olmuş ve ülke nüfusunun yarısından fazlasını evsiz sığınmacılara dönüştürmüş durumda.
Şu ana kadar, Moskova’dan resmi bir yanıt gelmiş değil. Putin, kendi payına, ABD ve müttefikleri ile kapsamlı bir anlaşmanın parçası olarak ama yalnızca Rusya için kabul edilebilir bir yeni Suriye hükümetinin Rus ordu ve donanma üsleri için güvenceler vermesi karşılığında (Washington’ın temel savaş hedeflerine aykırı talepler), Esad’sız bir hükümeti kabul etmeye prensipte hazır olduğunu açıkça ortaya koymuştur.
Savaşçıları Washington destekli cihatçı milisler ile yan yana faaliyet gösteren El Nusra, Rusya ve İran destekli Suriye hükümet güçleri tarafından giderek artan oranda kuşatılan son derece önemli Halep kentindeki “asi” mevzisini savunan başlıca güçtür.ABD’nin Rusya’ya yönelik girişiminin asıl amacı, Obama yönetimi savaşın –büyük olasılıkla Kasım seçimlerinin sonrasına kadar ertelenecek olan– büyük ölçüde yayılmasını hazırlarken, Halep’in düşmesini önlemek ve zaman kazanmaktır.
Basında yer alan haberlere göre, Beyaz Saray, Suriye’de ABD-Rusya askeri işbirliği için, ortak hava saldırıları ve istihbarat paylaşımını içeren “birtakım önlemler” teklif ediyor. Bu teklif, Suriye’deki ABD saldırganlığını arttırma ve ABD’nin hem Ortadoğu’da hem de Doğu Avrupa’da Rusya ile karşı karşıya gelme hazırlıkları için bir örtü olduğu kadar;esasen, Suriye’deki ABD vekil güçlerinin konumun ciddi ölçüde zayıflamış olmasından kaynaklanmaktadır. ABD’nin vekil güçleri, Moskova’nın geçtiğimiz yıl Eylül ayında Esad rejimini desteklemek üzere kendi askeri müdahalesini başlatmasından bu yana büyük gerilemeler yaşadılar.
Bununla birlikte, ABD ile Rusya tarafından üzerinde anlaşılan ve geçtiğimiz Şubat ayında yürürlüğe konan kısmi ateşkes, her ne kadar sınırlı bir etkiye sahip olsa da,ABD’nin vekil güçleri tarafından Suriye’deki konumlarının çökmesini önlemek için kullanılmıştı.
Aradan geçen dönemde, Obama yönetimi ve Pentagon, Suriye’deki savaş alanlarına yüzlerce Özel Kuvvetler askeri daha konuşlandırıldığını ilan etti; Savunma Bakanı Ashton Carter ise, Amerikan ordusunun çatışmalardaki daha doğrudan rolüne işaret eden çok sayıda açıklama yaptı.
ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, zaten sallantıda olan ateşkesin çökmesi halinde,“asiler”e daha fazla ABD askeri yardımı yapılması ve savaşı tırmandırmaya yönelik başka hamleler içeren bir “B Planı”nı uygulamaya koyma sözü verdi. Bu önlemler, “asiler”e, Suriye’de faaliyet gösteren Rus savaş uçaklarını vurup düşürme kapasitesine sahip elde taşınır karadan havaya füzeler sağlamayı kapsayabilecekti.
ABD siyaset, güvenlik ve medya kurumu içinde, Obama’nın politikasına yönelik artan eleştiriler ve Washington’ın hem Esad’a hem de Putin’e karşı daha katı biçimde hareket etmesi yönünde talepler söz konusu. Haberlere göre, bizzat yönetim içinde keskin fikir ayrılıkları var.
Bu ayın başında, ABD Dışişleri Bakanlığı kaynakları, Suriye hükümetine karşı ABD hava saldırıları düzenlenmesi çağrısı yapan üst düzey 51 bakanlık çalışanının imzaladığı bir “muhalefet bildirisi”ni sızdırdı. 2013 yılında Suriye hükümetinin sivillere karşı kimyasal silah kullandığı yönündeki sahte iddialar temelinde Esad’a karşı topyekün bir ABD hava savaşı (Obama’nın Rusya’nın önerdiği, Suriye yönetiminin kimyasal silah stoğunu dağıtma planı adına son anda iptal ettiği bir plan) kampanyasının başını çeken Dışişleri Bakanı Kerry, bildiriyi “önemli bir açıklama” olarak adlandırdı ve onun birkaç yazarı ile samimi bir toplantı düzenledi.
Yönetimin Rusya ile arttırılmış askeri işbirliği teklifine ilişkin haberler, medyanın kimi kesimlerinden gelen öfkeli kınamalara yol açtı. Washington Post, Cumartesi günü, “Obama Suriye’de Rusya karşısında yeniden geri adım atıyor” başlıklı bir başyazı yayımladı. Gazete, “Obama, Suriye’deki trajik hatalarından hiçbir şey öğrenmemeye son derece kararlı görünüyor.” diye yakındı. Washington Post, planın “tek somut sonucu, muhtemelen Esad rejiminin güçlenmesi olacak” uyarısında bulundu.
Newsweek’te yayınlanan ve anlaşmanın ABD’nin Esad’ı zayıflatmayı amaçlayan yeni ataklarını engelleyeceğinden ve “bugünden Ocak 2017’ye kadar, ABD’nin Suriye’deki hedeflerini şiddet düzeyini olabildiğince düşürmekle sınırlayacak” olduğundan yakınan “Obama Neden Suriye’de Putin ile Yatağa Giriyor?” başlıklı bir analiz de, benzer bir şekilde Beyaz Saray’ın teklifini kınadı.
Halk içindeki yaygın savaş karşıtı duyarlılığın seçimlerde ifadesini bulmasına fırsat tanımamak için, ABD’deki seçim kampanyasında, hem Ortadoğu’da yaygın bir savaş tehlikesinin hem de nükleer silah sahibi Rusya ve Çin ile savaş tehlikesinin üstü, kasıtlı olarak örtülmektedir.
Bununla birlikte, seçimleri hangi parti kazanırsa kazansın, gelen yönetim militarizmi pervasız bir şekilde tırmandıracaktır. Hem Demokrat (Hillary Clinton) hem de Cumhuriyetçi (Donald Trump) olası başkan adayları, yoğunlaştırılmış bombardımana ve Suriye yönetimi ile onun Rus destekleyicilerine yönelik bir uçuşa yasak bölge uygulanmasına desteklerini ilan etmiş durumda.
Thomas Gaist
wsws.org
